Dokument Zabezpieczenia Przed Wybuchem, Ocena Ryzyka Wybuchu oraz Ocena Zagrożenia Wybuchem dla istniejących oraz nowo powstałych instalacji do produkcji kosmetyków

Opracowania ATEX dla instalacji do produkcji kosmetyków

Problem:

  • zagrożenie wybuchem w obrębie instalacji produkcji wód toaletowych związane z możliwością pojawienia się palnych i wybuchowych par etanolu o stężeniu 96% i 70%, które w połączeniu z powietrzem tworzą niebezpieczną mieszaninę wybuchową, mogącą ze względu na swoją gęstość zalegać w dolnych częściach analizowanych pomieszczeń
  • stosowanie w niektórych procesach produkcji mas kosmetycznych substancji o dużej zawartości pentametyloheptanu, również stwarzającej zagrożenie wybuchem – tak jak w przypadku etanolu, duża gęstość pentametyloheptanu powoduje, że jego opary gromadzą się w dolnych częściach analizowanych pomieszczeń

Rozwiązanie:

  • wykonanie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem, Oceny Ryzyka Wybuchu oraz Oceny Zagrożenia Wybuchem dla całego zakładu, na podstawie których opracowano zalecenia techniczne i organizacyjne pozwalające na podniesienie poziomu bezpieczeństwa w zakładzie
  • wskazanie na zmiany w procesie produkcyjnym i organizacji mogące przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa
  • określenie rozwiązań technicznych zabezpieczających instalacje przed ewentualnymi skutkami emisji oparów cieczy palnych

Sprawdź szczegóły nt. wdrożonych urządzeń i usług:

Wykonanie jednego zbiorczego dokumentu zawierającego wszystkie aspekty ATEX i OZW

Jeden z największych producentów kosmetyków w Polsce, kładący duży nacisk na bezpieczeństwo pracowników oraz samej produkcji, zlecił naszej firmie opracowanie dokumentów wynikających z dyrektywy ATEX oraz OZW (Oceny Zagrożenia Wybuchem uwarunkowanej rozporządzeniami ppoż.) dla nowo powstałej instalacji produkcji wód toaletowych oraz instalacji rozładunku i magazynowania etanolu. Zlecenie obejmowało również opracowanie i uporządkowanie wyżej wymienionych dokumentów dla instalacji istniejących (dwóch instalacji produkcji mas kosmetycznych) oraz stanowisk ładowania akumulatorów.

Przebieg opracowania dokumentów i określenie zagrożeń występujących w zakładzie

Początkowo naszym zadaniem było przygotowanie Dokumentu Zabezpieczenia Przed Wybuchem dla nowo powstałej instalacji do produkcji kosmetyków (wód toaletowych). W trakcie spotkań ustalono szerszy zakres zlecenia, który objął sporządzenie wszystkich niezbędnych dokumentów ATEX dla całego zakładu, opartych o najnowsze rozporządzenia i normy.

Tak jak wspomnieliśmy wyżej, nasz Klient kładzie duży nacisk na bezpieczeństwo w swoim zakładzie, co było zauważalne już podczas wizji lokalnych i rozmów prowadzonych w trakcie przygotowania opracowań. Nasi specjaliści bezsprzecznie stwierdzili wysoki poziom kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie.

Mimo to, ze względu na największe zagrożenia związane z możliwością pojawienia się w obrębie instalacji do produkcji wód toaletowych palnych i wybuchowych par etanolu o stężeniu 96% i 70%, które w połączeniu z powietrzem tworzą niebezpieczną mieszaninę wybuchową oraz stosowanie w niektórych procesach produkcji mas kosmetycznych substancji o dużej zawartości pentametyloheptanu, również stwarzającej zagrożenie wybuchem, przeanalizowaliśmy wszystkie możliwe scenariusze (także awaryjne), związane z emisją wymienionych substancji.

Co zyska Klient dzięki opracowaniom ATEX

Dzięki opracowanym dokumentom producent kosmetyków będzie mógł cieszyć się świadomością bezpieczeństwa pracowników, spełniając przy tym wszystkie wymagania polskiego prawa. Ponadto zyskał on cenne informacje, wskazujące w których elementach instalacji i w jaki sposób można jeszcze bardziej zwiększyć bezpieczeństwo. Okazało się, że mogą w tym pomóc niewielkie zmiany w procesie produkcyjnym i organizacji, jak również proste rozwiązania zabezpieczające instalacje przed poważnymi konsekwencjami.

W jednym zbiorczym dokumencie dla wszystkich instalacji znalazły się opracowania dotyczące:

  • opisu technicznego produkcji kosmetyków,
  • identyfikacji i oceny zagrożeń stwarzanych przez urządzenia, procesy technologiczne oraz substancje,
  • oszacowania prawdopodobieństwa wystąpienia atmosfer wybuchowych, określenia stref zagrożenia wybuchem oraz ich zasięgu,
  • graficznego wyznaczenia stref zagrożenia wybuchem,
  • oszacowania prawdopodobieństwa uaktywnienia się efektywnych źródeł zapłonu,
  • oszacowania ryzyka, określenia możliwych skutków wybuchu, analizy zidentyfikowanych scenariuszy awaryjnych,
  • zaleceń technicznych, konstruktywnych i organizacyjnych w celu poprawy bezpieczeństwa w obszarze analizowanych instalacji,
  • oceny zagrożenia wybuchem pomieszczeń, w których występują media wybuchowe, zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz. U. z 2010 r. Nr 109 poz. 719).

Wybuch par etanolu – możliwe konsekwencje

W przypadku instalacji do produkcji kosmetyków, do wybuchu mieszaniny par etanolu i powietrza może dojść m.in. na stanowiskach rozładunku etanolu z autocysterny do zbiornika magazynowego etanolu lub w pomieszczeniach produkcyjnych, w których znajdują się mieszalniki (do których jest transferowany etanol) służące do przygotowania kosmetyków. Jakie mogą być skutki ewentualnego wybuchu par etanolu?

  • uszkodzenie instalacji na stanowisku rozładunku i magazynowania etanolu,
  • uszkodzenie autocysterny,
  • uszkodzenie instalacji mieszania,
  • straty materialne,
  • możliwe urazy personelu obsługującego stanowisko rozładunku i pracowników przebywających w pomieszczeniach produkcyjnych.

Rozporządzenia określające opracowanie DZWP, ORW i OZW

Zgodnie z postanowieniami art. 4. Dyrektywy 99/92/EC (Dyrektywa Atex 137) i odpowiedniego rozporządzenia polskiego (Dz. U. 2010 r. Nr 138, poz. 931) pracodawca musi opracować i wdrożyć dokument zabezpieczenia (stanowiska pracy) przed wybuchem (DZPW), a także przeprowadzać jego okresową aktualizację. Celem takiego dokumentu jest spełnienie minimalnych wymagań w zakresie bezpiecznej produkcji.

Dokonanie oceny zagrożenia wybuchem określa natomiast Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109 poz. 719, rozdział 8. Prace niebezpieczne pod względem pożarowym oraz ocena zagrożenia wybuchem, par. 37, pkt 1), które mówi, że OZW należy wykonać w obiektach i na terenach przyległych, gdzie są prowadzone procesy technologiczne z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe lub w których materiały takie są magazynowane. Jak wskazuje dokument, ocena zagrożenia wybuchem może stanowić część oceny ryzyka wybuchu, którą określają wyżej wspomniane przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz. U. 2010 r. Nr 138, poz. 931).

Nasze wieloletnie doświadczenie pozwoliło nam wskazać na pewne problemy z interpretacją zapisów rozporządzenia, z którymi mamy do czynienia podczas opracowywania dokumentów oceny ryzyka wybuchu (ORW) i dokumentów zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW). Jest to związane z interpretacją zapisów rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań, która natrafia na szereg trudności i niejasności. Tę tematykę poruszyliśmy w artykułach: